Avrupa’da bankacılık sektörü son on yılda güçlendi, ancak yetkililere göre parçalanmış yapı ve eksik kalan adımlar hâlâ ortak piyasanın önünde duruyor.
İlerlemenin ardından yeni aşama arayışı
ECB Gözetim Kurulu Başkanı Claudia Buch ile Single Resolution Board Başkanı Dominique Laboureix, Avrupa’nın son on yılda bankacılık düzeni ve kurumlarını güçlendirme konusunda önemli mesafe aldığını belirtti. İki isim, bunun daha sağlam ve dayanıklı bir bankacılık sektörü yarattığını, ancak Avrupa Komisyonu’nun bankacılık rekabetine ilişkin son iletişiminin bu ilerlemeyi tamamlamak için yeni bir fırsat sunduğunu yazdı.
Yazıda, bankacılık hizmetleri için tek pazarın tamamlanması ve düzenleyici çerçevenin daha sade ve daha etkili hâle getirilmesinin önemine dikkat çekildi. Buna karşın, dayanıklılığın korunması gerektiği vurgulandı.
Piyasalar ulusal hatlar boyunca bölünmüş durumda
Metne göre, büyük finansal krizden bu yana bankacılık sektörünün dayanıklılığı artmış olsa da bankacılık piyasaları ulusal sınırlar boyunca parçalı kalmayı sürdürüyor. Bankacılık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin birçok kural ülkeden ülkeye değişiyor.
Bu durumun, işletmelerin ve hanelerin sınır ötesi hizmetlerden yararlanmasını zorlaştırdığı, risklerin daha geniş biçimde dağıtılmasını sınırladığı ve ölçek gerektiren iş modellerinin gelişmesini engellediği belirtildi. Parçalanmanın önemli ekonomik maliyetler yarattığı ifade edildi. Ayrıca düzenleyici çerçevenin bazı bölümlerinin gereksiz yere karmaşıklaştığı kaydedildi.
European Commission’ın gündemi ve sadeleşme tartışması
European Commission’ın bankacılık rekabetine ilişkin son iletişimi, daha fazla entegrasyonu teşvik etmeyi ve düzenleyici çerçeveyi sadeleştirmeyi amaçlayan bir gündem ortaya koyuyor. Buch ve Laboureix, gereksiz karmaşıklığın azaltılmasına güçlü destek verdiklerini, ancak bunun dayanıklılık pahasına olamayacağını yazdı.
İki isim, ECB ve Single Resolution Board içinde de kendi görev alanları çerçevesinde çerçeveyi daha verimli ve etkili kılmak için çalıştıklarını aktardı. Kurumlar arasındaki yakın işbirliğinin veri taleplerinde, yerinde denetim planlamasında ve haftalık likidite verilerinin tek bir platform üzerinden toplanmasında somut fayda sağladığı belirtildi.
Sadeleşme için üç kırmızı çizgi
Yazıda, yasal düzenlemeleri sadeleştirirken gözetilmesi gereken ilkelerin altı çizildi. Buna göre, sadeleşme dayanıklılık kaybı anlamına gelmemeli. Geçmiş krizlerden çıkarılan derslerle kurulan çerçevenin zayıflatılmasının, bankacılık sektörünün gelecekteki şokları absorbe etme kapasitesini azaltacağı ve bunun ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğuracağı ifade edildi.
İkinci olarak, sadeleşmenin uluslararası düzeyde üzerinde uzlaşılmış standartlardan uzaklaşmaması gerektiği belirtildi. Avrupa’nın küresel çerçeveyle uyumlu bir düzenlemeye sahip olmasının piyasa güvenini desteklediği ve diğer yargı alanlarındaki gözetim ile çözüm otoriteleriyle işbirliğini kolaylaştırdığı vurgulandı. Üçüncü olarak da kuralların kurumların sorumluluklarını bulanıklaştırmaması gerektiği kaydedildi.
Ortak mevduat sigortası ve grup içi akışlar
İki yetkili, daha derin bir bankacılık entegrasyonunun üç başlıkta ilerlemesi gerektiğini savundu. Bunların ilki, hâlen eksik olan üçüncü sütun olarak ortak bir Avrupa mevduat sigortası çerçevesi. Mevduat koruması bankacılık birliği genelinde uyumlu olsa da mevduat garanti sistemleri ulusal düzeyde kalıyor.
Yazıda, ciddi bir kriz anında mevduat korumasına duyulan güvenin ulusal bankacılık sisteminin ve nihayetinde egemenin mali gücüne bağlı hâle gelebileceği, ortak bir çerçevenin bu bağlantıyı zayıflatacağı ifade edildi. Böyle bir adımın, mudilerin bankalarının bulunduğu yere bakılmaksızın eşit şekilde korunduğu yönündeki güveni artıracağı ve sermaye ile likiditenin ulusal sınırlar arasında daha serbest tahsisini destekleyeceği belirtildi.
İkinci başlık, bankacılık grupları içinde sermaye ve likiditenin daha iyi akışına izin verilmesi oldu. Halihazırda bankalar, ihtiyati güvencelere tabi olmak kaydıyla tek bir ülke içinde sermaye ve likidite muafiyeti için başvurabiliyor. Sınır ötesinde ise yalnızca likidite muafiyetleri mümkün ve bunlar nadiren kullanılıyor.
Çözüm aşamasında likidite için daha güçlü çerçeve
Buch ve Laboureix, sınır ötesi transfer edilen kaynakların bir kriz anında bağlı ortaklığı desteklemek için hazır bulunmayabileceği yönündeki kaygıların giderilmesi gerektiğini yazdı. Bu nedenle bankacılık birliği içindeki sınırların, bankaların istikrarı ve sağlamlığı önünde engel hâline gelmemesi gerektiği ifade edildi.
Mevcut çerçevenin önemli bir temel sunduğu, toparlanma ve çözüm planlarının bankaları ve yetkilileri mali sıkıntılara hazırlamak için zorunlu olduğu, denetçilerin de erken aşamada müdahale yetkisine sahip bulunduğu aktarıldı. Bunun üzerine daha güçlü bir yasal koruma yapısı, güvenilir grup içi destek düzenlemeleriyle birlikte geliştirilerek sermaye ve likiditenin ihtiyaç anında seferber edilebilmesine daha fazla kesinlik kazandırılabileceği savunuldu.
Üçüncü başlık ise çözüm aşamasında likidite çerçevesinin güçlendirilmesi oldu. Bir banka çözüm yoluyla yeniden sermayelendirilse bile hâlâ ciddi likidite çıkışları yaşayabileceği veya piyasa fonlamasına erişimde güçlük çekebileceği belirtildi. En büyük sınır ötesi bankacılık gruplarında bu ihtiyaçların mevcut Avrupa çözüm düzenlemeleriyle sağlanabilecek kaynakları aşabileceği ifade edildi.
Yetkililere göre, çözüm sırasında ve hemen sonrasında likidite sağlayacak güvenilir düzenlemeler, uygulanabilir bir bankanın faaliyetlerini ve kritik işlevlerini sürdürebileceğine dair güveni artıracak. Bu da çözüm çerçevesinin inandırıcılığını güçlendirecek.
Entegrasyon olmadan potansiyel eksik kalır
Yazının sonunda, SSM ile SRM arasındaki yakın işbirliğinin bankacılık birliğine duyulan güveni desteklediği, bu çalışmaların önemli bir kısmının kriz ortaya çıkmadan çok önce, normal zamanlarda yürütüldüğü vurgulandı. Daha derin ve daha eksiksiz bir bankacılık birliğinin bu güvene daha sağlam kurumsal bir temel sağlayacağı ifade edildi.
Buch ve Laboureix, sadeleştirme ve entegrasyonun bir paket olarak ilerletilmesi gerektiğini savundu. Sadeleştirmenin çerçeveyi daha verimli ve etkili kılabileceği, ancak asıl büyük ekonomik kazanımların daha güçlü entegrasyonla açığa çıkabileceği belirtildi. Sadece sadeleştirmeye odaklanıp entegrasyonu ertelemenin reform gündeminin potansiyelinin büyük bölümünü boşa çıkaracağı, dayanıklılığın korunmasının ise her şeyden önemli olduğu kaydedildi.
